รักษ์คลองอู่ตะเภา ฟื้นชีวิตให้สายน้ำ
หน้าแรก ข้อมูลทั่วไป สารคดี ฟอรั่ม มีอะไรใหม่
สารคดี คนค้นคลอง
เสมือนหนึ่งว่าย้อนเวลา
ต้นน้ำสายคลอง
ยามเช้าของวันนั้น
คณะทัวร์ล่องเรือ
ประสบการณ์แปลกใหม่
ขยะ! ขยะ! ขยะ!
วัดคูเต่า
ร่องรอยอดีต
ต้นน้ำสายคลอง ยามเช้าของวันนั้น คณะทัวร์ล่องเรือ ประสบการณ์แปลกใหม่ ขยะ! ขยะ! ขยะ!

โดย ชาคริต โภชะเรือง

เสมือนหนึ่งว่าย้อนเวลากลับไปไม่นานนัก ผมเพิ่งเดินทางจากจังหวัดพัทลุงเข้ามาเรียนหนังสือที่หาดใหญ่ เด็กนักเรียนชั้น ป.5-ป.6 อาศัยบ้านของปู่--บ้านของปู่อยู่ตรงบริเวณที่เรียกกันว่าหาดใหญ่ใน หรือละแวกหลังที่ว่าการอำเภอหาดใหญ่-- สมัยนั้นอยู่ใกล้ที่ทำการประปาเก่า-- ในตอนนั้นผมอายุได้ราวๆ 10 ขวบ นั่งรถไฟเข้าเมืองเป็นครั้งแรก ทุกสิ่งทุกอย่างในชีวิตยังใหม่ต่อการรับรู้มาก ผมจำได้ว่า มาหาดใหญ่ครั้งแรก ตรงหัวโค้งหักศอกทางเข้าบ้านของปู่ มีอาคารหลังย่อม (ทุกวันนี้เป็นร้านขายของชำ) สำหรับเครื่องจักร ไว้ทำการสูบน้ำดิบขึ้นจากคลองอู่ตะเภาส่งไปผลิตน้ำประปา เด็กๆอย่างเราเวลาเดินผ่านหัวโค้งนั้น เราจะได้ยินเสียงเครื่องยนต์เดินเครื่องดังสนั่นหวั่นไหว-- ที่นี่ผมรู้จักคลองอู่ตะเภาเป็นครั้งแรก

ล่องคลองอู่ตะเภา

ใกล้ๆ กับอาคารหลังย่อมเป็นทางเดินลงไปสู่คลอง ผมเดินลัดเลาะเลียบชายคลอง พลางชะโงกหน้าผ่านตลิ่งคลองอู่ตะเภาที่สูงชันดูน่ากลัว แลลึกลงไปถึงลำคลองที่ทอดยาวอยู่เบื้องล่าง นี่เป็นอีกภาพหนึ่งที่ประทับตรึงแน่นอยู่ในความทรงจำ ต่อมาเมื่ออยู่ไปนานวันมากเข้า บ้านของปู่ที่ผมมาอยู่เป็นบ้านหลังใหญ่ เต็มไปด้วยเด็กๆรุ่นราวคราวเดียวกัน ไม่ว่าจะเป็นลูกของลุง ของป้า ของน้า ได้มาอาศัยเป็นที่วิ่งเล่นแล้วก็ทำกิจกรรมในช่วงวันสำคัญๆ อย่างเช่นปีใหม่ สงกรานต์... ตรงบริเวณลานทรายกว้างหน้าบ้านเป็นที่ออกกำลัง เช่นเล่นฟุตบอล แบดมินตั้น เข้ขาเดียว หรือเกมอะไรก็ได้แล้วแต่จะคิด...

ผมคิดถึงวันคืนเก่าๆแล้วก็ใจหาย โดยเฉพาะเนินตลิ่งริมคลองที่สูงชันจนดูน่ากลัวนั้น บัดนี้เหลือเพียงภาพในความทรงจำ กลายเป็นป้อมกำแพงทะมึนไม่เหลือภาพเก่าให้เห็นอีกต่อไป! ขณะที่เด็กๆเหล่านั้นในวันนี้เติบโตเป็นผู้ใหญ่กันหมดแล้ว!

เด็กชายในวันนั้นเติบใหญ่มาเป็นชายหนุ่มวัยล่วงสามสิบในวันนี้ แล้วกระนั้น มีสิ่งใดเลยผ่านมาในความทรงจำบ้างเล่า?

ผมคิดถึงความรู้สึกในชั่วขณะที่ชะโงกหน้าแลลึกลงไปในคลอง ตรงน้ำที่หลากล้นไหลเอื่อยอยู่ ทุกอย่างที่อยู่บริเวณนั้นแปลกใหม่ เสมือนโลกใหม่ที่ผมไม่รู้จัก ลึกลงไปในภายใต้ผิวน้ำสีน้ำตาลอมเขียว มีสิ่งใดซ่อนเร้นอยู่บ้าง ความคดเคี้ยวของลำคลองมันไหลผ่านสิ่งใดมา แล้วกระนั้นต้นทางมันเล่าอยู่ที่ใดแล้วไปสิ้นสุดที่ใด ผมไม่อาจปะติดปะต่อเชื่อมโยงสิ่งที่ขาดเป็นห้วงๆเหล่านี้เข้าด้วยกันได้ในหัวมีแต่คำถาม ขณะที่บางเวลาในช่วงหน้าน้ำหลาก น้ำไหลเชี่ยวกรากแลดูน่ากลัว ไหลหลากลงไปสู่เบื้องล่างด้วยความรวดเร็ว ขณะเดียวกัน น้ำจากลำคลองค่อยๆก่อตัวสูงขึ้นๆ ฝนตกหนักอย่างต่อเนื่อง น้ำรุกคืบมาถึงที่ว่างตรงลาดไหล่เนินตลิ่งสูงชันนับสิบเมตร ไม่นานนักมันก็กลืนตลิ่งเป็นหนึ่งเดียว ผมยืนอยู่ตรงปีกอาคารหลังย่อม ทุกครั้งที่แพน้ำกระแทกกระทั้นเนินตลิ่ง แล้วเอ่อท้นขึ้นมาทีละนิด ค่อยๆแผ่ตัวกลืนกินทุกสรรพสิ่ง เมื่อมายืนดูอยู่ ณ จุดเดียวกันนั้น ผมสัมผัสได้ถึงความกลัว พลังแห่งธรรมชาติ ที่ซ่อนเร้นอยู่ในแก่นแกนของมัน รับรู้ได้ถึงน้ำหนักอันมหาศาลแผ่ตัวกดทับหัวใจ ผมยืนดูด้วยความสะพรั่นพรึงแต่ก็แฝงความกระหายใคร่รู้ความเป็นไป

กล่าวได้ว่า คลองอู่ตะเภาก็เป็นอีกแหล่งหนึ่งที่ให้ความสำเริงสำราญสำหรับเด็กๆอย่างเรา เพราะหลังกลับจากโรงเรียน ถอดชุดนักเรียนลงซุกก้นตะกร้ายังไม่ทันไร เด็กๆทั้งรุ่นพี่รุ่นน้อง ลูกๆของลุงของป้า จะมารวมตัวกันที่นี่ เล่นน้ำคลองกันอย่างสนุกสนาน ผมปีกกล้าขาแข็ง ว่ายน้ำข้ามคลองจากฝั่งหลังอำเภอไปฝั่งตรงข้ามแล้วว่ายกลับมาเป็นครั้งแรกก็ที่นี่

ช่วงหน้าน้ำหลาก น้ำคลองจะสูงขึ้นหลากล้นปริ่มตลิ่ง ผมมายืนดูน้ำตรงปีกอาคารที่สูบน้ำประปาซึ่งยื่นขนานไปกับแนวตลิ่ง นอกจากความน่าสะพรึงกลัวแล้วก็นึกพิศวงอัศจรรย์ใจ ไปกับความใหญ่โตของคลองที่กว้างไพศาลราวกับแม่น้ำทุกครั้งไป (เป็นเพราะความติดยึดกับความหมายของคำว่า "คลอง" ไม่คิดว่าคนสมัยก่อนเรียกชื่อในความหมายเดียวกับคำว่า "แม่น้ำ" นั่นแหละ)...นั่นเป็นความทรงจำแรกๆที่สนิทแนบแน่นกับคลอง

มาวันนี้ ผมคิดถึงเรื่องในอดีตขึ้นมาอีกครั้งขณะยืนอยู่บนหน้าริมตลิ่ง ชะเง้อมองคลองอู่ตะเภาที่บัดนี้ถูกกำแพงสีขาวอันสูงชันปิดกั้น จนไม่อาจมองเห็นสายน้ำที่ทอดเอื่อยอยู่เบื้องล่าง ผมรู้สึกได้ถึงการไหลเคลื่อนของเวลา หลายขวบปีหมุนเวียนผ่านไป ณ คลองอู่ตะเภาสายเดียวกันนี้ หากต่างเวลาออกไป 15 ปี จากวันนั้น ล่วงมาถึงวันนี้ เด็กชายของวันวารมายืนอยู่ตรงหน้าสายน้ำแห่งอู่ตะเภาอีกครั้ง เพื่อที่จะพบว่าหลายสิ่งหลายอย่างได้เปลี่ยนแปลงไปจากเดิมจนหมดสิ้น และนี่เป็นความหมายแรกที่ค้นพบ : ทุกสรรพสิ่งในโลกนี้ แท้จริงแล้วล้วนไม่มีสิ่งใดอยู่ยงคงสภาพเดิมตลอดไป เพราะนั่นเป็นสัจธรรมของความเปลี่ยนแปลง เราไม่อาจฝืนกฎของธรรมชาติ ที่ยังคงรักษากฎของการดำรงอยู่ของมันให้มนุษย์อย่างเราๆท่านๆได้เรียนรู้

ตลิ่งลึกหน้าท่าตรงที่ผมเคยวิ่งเล่น ณ เวลานี้เหลือเพียงความทรงจำ เพราะถูกถมที่ทำถนนรุกล้ำลงไปในคลองเพื่อให้เครื่องจักรลงไปก่อสร้างกำแพงปูนมหึมา ซึ่งเป็นคันกำแพงป้องกันน้ำท่วม และกลายมาเป็นสิ่งแปลกปลอมในสายตาของผู้สัญจรผ่านไปมา ผมยังจำได้ว่าในช่วงก่อนถึงหน้าน้ำหลากเมื่อไม่กี่เดือนที่ผ่านมาจะมีรถบรรทุก รถแบ็คโฮ แล่นเข้าๆออกๆลงไปทำงานก่อสร้าง เป็นภาพที่คนละแวกหลังอำเภอคุ้นชินตา คลองอู่ตะเภากำลังจะเปลี่ยนไป

ทุกวันนี้อาคารขนาดย่อมหลังนั้นแปรสภาพไปเป็นร้านขายของชำ

ส่วนที่ทำการประปาได้ย้ายทำเลที่ตั้งไปยังริมถนนทางไปมหาวิทยาลัยเมืองหาดใหญ่

จะอย่างไรก็ดี จากวันนั้นมาถึงวันนี้ 15 ปีล่วงไป ความสำนึกรับรู้ในปัญหาของคลองอู่ตะเภาทำให้ผมย้อนกลับมาที่นี่อีกครั้งในช่วงเวลาใกล้สิ้นปีมังกร เข้าสู่ปีลิงป่าที่ไม่มีใครคิดว่าจะเป็นลิงดุ วันเสาร์สุดท้ายของเดือนธันวาคมปีนั้น สหกรณ์ออมทรัพย์มหาวิทยาลัยชื่อดัง จัดทัวร์ล่องคลองอู่ตะเภา ผมหาโอกาสรำลึกความหลังกับคลองอู่ตะเภามานานแล้ว ผมจะพลาดโอกาสทองนี้ได้อย่างไร!

 Member username  password remember me  สมัครสมาชิก  Go to top.
 Web Statistics : online 0 member(s) of 18 user(s) from all 203 member(s). SoftGanz Group. My Sql Database Server. PHP. The Apache. Mozilla. Nedstat Basic - Free web site statistics
Personal homepage website counter
User count is 7953551 person(s) and 26602316 hit(s) since Apr,27 2004 , current hit 1 time(s).
The Coca-Cola Foundation